Informatie

Vuurwerk is een constructie van materialen als karton, papier, plastic en metaal, met daarin ontplofbare en/of brandbare mengsels van chemische stoffen (ook wel sassen genoemd) verwerkt, die bij ontsteking effecten veroorzaken als licht, geluid, rook of beweging. In vuurwerk wordt vaak buskruit gebruikt, dat bestaat uit zwavel (S), houtskool (bestaat voornamelijk uit koolstof (C), maar bevat eveneens de noodzakelijke katalysator potas (K₂CO₃)) en salpeter of kaliumnitraat (KNO₃). Hierbij is het kaliumnitraat de zuurstofleverancier. Bij de reactie komen onder andere de gasvormige producten CO, CO₂ en N₂ vrij, naast kaliumsulfaat en -carbonaat. In het buskruit kan de verhouding tussen de stoffen verschillen; zo bestaat bijvoorbeeld een mengsel van kaliumnitraat, koolstof en zwavel in een gewichtsverhouding van 75:15:10. Verder bestaat er flashkruit, dat is een kruitmengsel waarin de koolstof is vervangen door metaalpoeder (magnesium of aluminium), vaak wordt het kaliumnitraat ook vervangen door een andere krachtigere oxidator, vooral kaliumperchloraat of kaliumchloraat is dan "populair". Dat is met name verantwoordelijk voor de kleureffecten van het vuurwerk. Er wordt onderscheid gemaakt tussen lust- of feestvuurwerk en ernst- of professioneel vuurwerk.

Veilig vuurwerk afsteken

Gooi nooit met vuurwerk.

Experimenteer niet met vuurwerk: maak het nooit open.

Stop vuurwerk nooit los in jas- of broekzakken.

Trek stevige kleding zonder capuchon aan dat bestand is tegen vonken (geen nylon).

Bestudeer de gebruiksaanwijzing van tevoren

Zorg dat siervuurwerk altijd stevig en stabiel staat. Zet pijlen altijd in een half met zand gevulde fles. Sla een pvc-buis in de grond voor grote vuurpijlen.

Zet vuurwerkpotten altijd klem tussen twee stenen.

Steek vuurwerk aan met een aansteeklont, sigaret of sigaar. Gebruik nooit lucifers of een aansteker.

Steek geen vuurwerk uit je hand af.

Steek niet-afgegaan vuurwerk nooit opnieuw aan.

Zorg dat anderen minstens zes meter afstand houden.

Richt vuurwerk nooit op mensen, dieren of brandbare materialen.

Steek nooit zelfgemaakt vuurwerk af.

Draag een vuurwerkbil.

Geschiedenis

Vuurwerk is waarschijnlijk ontdekt door de Bengalen (het woord 'Bengaals vuurwerk' verwijst nog naar het land Bangladesh), maar werd pas op grote schaal gebruikt door de Chinezen, aan het begin van onze jaartelling. Zij gebruikten het bij religieuze gebeurtenissen om boze geesten te verdrijven. Militairen gebruiken vuurwerk ook wel eens voor verlichting van terreinen of het geven van signalen. De Chinezen beschikten zeker vanaf de vroege 13e eeuw over buskruit, het belangrijkste bestanddeel van vuurwerk. Vlak nadat de Chinezen het buskruit hadden ontdekt, deden ze er al proeven mee. Uit de proeven kwamen verschillende soorten vuurwerk voort. Het Chinese vuurwerk werd vooral gemaakt in de stad Liu Yang, waar wetenschappers werkten aan de speciale effecten en kracht van het explosieve goed. Vuurwerk vond na de ontdekking snel zijn weg naar Europa. Daar werd het ontvangen met groot vertoon, aan menige hoven werden spektakels met vuurwerk opgevoerd, onder meer aan het Hof van Versailles.

Fop- of schertsvuurwerk

Fop- of schertsvuurwerk is consumentenvuurwerk dat het hele jaar te koop is en ook altijd afgestoken mag worden. Hieronder vallen bijvoorbeeld sterretjes, knalerwten,bengaalse lucifers, trektouwtjes, fluiters, enzovoort. Rookbommetjes zijn nu verboden in Nederland.

Soorten consumentenvuurwerk

Vuurwerk wordt onderverdeeld in siervuurwerk en knalvuurwerk. Er bestaan zeer vele soorten vuurwerk, soms met mooie benamingen zoals ´´Asian Thunder King´´. Enkele zijn:

Ook bestaat er illegaal vuurwerk. Aangezien de veiligheidsnormen per land verschillen, kan vuurwerk in het ene land illegaal zijn en in het andere niet.

Professioneel vuurwerk

Professionele vuurwerkshows hebben vooral als doel de vreugde tijdens een evenement te verhogen. Meestal wordt het gebruikt als afsluiting of als speciale viering van een evenement.

Professioneel vuurwerk mag niet aan consumenten verkocht worden. Het wordt alleen afgestoken door professionals die een speciale training hebben gevolgd om het vuurwerk te mogen afsteken.

Dit vuurwerk is qua lading en kracht gevaarlijker dan consumentenvuurwerk, en het wordt alleen in de open lucht afgestoken. Meestal wordt het vuurwerk op afstand afgestoken, via een elektrische ontsteking.

Pyrotechnische speciale effecten (theater- of podiumvuurwerk) zijn speciaal geschikt voor gebruik binnen bij evenementen en in theaters.